بنتونیت ها نتیجه مواد و خاکستر آتشفشانی هستند. نحوه ی گسترش آن در سطح زمین بصورت لایه های چند اینچی تا چند متر است . مهمترین ماده کانی تشکیل دهنده آن ” مونت موریونیت ” است . بنتونیت ها به دلیل داشتن این ماده خاصیت جذب آب دارد و تا 5 برابر حجم خشک خر آب جذب می کند . بنتونیت بسیار خاصیت پلاستیسیته دارد و اما نقطه ذوب پایینی نسبت به بقیه رس ها دارد . رنگ بنتونیت پس از ذوب عموما به سبزی گرایش دارد . از بنتونیت بعنوان ماده چسباننده در هنر و صنعت سرامیک (پلاستی سایزر)استفاده می شود . افزودن یک درصد بنتونیت می تواند بیش از 10% کاربرد بالکلی برای ایجاد چسبندگی اثر گذار باشد . به همین دلیل برای چسباندن ماسه ها در ریختگری فلزات ، ا بنتونیت استفاده می شود .
بنتونیت به عنوان یک ماسه اتصال دهنده در کارخانه های ریخته گری فولاد و آهن به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. به طور معمول از بنتونیت سدیم در ریخته گری های بزرگ که از قالب های خشک استفاده می گردد به کار می رود. در حالی که از بنتونیت کلسیم برای ریخته گری های کوچک تر استفاده می شود که در آن از قالب های مرطوب یا سبز استفاده می کنند.
بنتونیت در درصدهای کمتر به عنوان ماده ی تشکیل دهنده، در بدنه های رسی تجاری و خانگی و همینطور لعاب های سرامیکی به کار می رود. این ماده به طور چشمگیری پلاستیته ی بدنه های رسی را افزایش و سرعت رسوب در لعاب ها را کاهش می دهد و در نهایت استفاده از این مواد را برای کاربردهای مختلف آسان می سازد.
وجود سطح یونی در بنتونیت و دارا بودن خواص مفید باعث ایجاد یک پوشش چسبنده در دانه های ماسه می گردد. بنابراین با اضافه کردن یک مقدار کمی از بنتونیت به شن سخت مرطوب منجر به این می شود که رس به ذرات شن و ماسه بچسبد و ایجاد یک توده ی قالب پذیر کند که تحت عنوان ماسه ی سبز برای ریخته گری ماسه ای شناخته می شود.
انواع بنتونیت
- بنتونیت سدیم
- بنتونیت کلسیم
- بنتونیت پتاسیم
بنتونیت سدیم خیلی ارزشمند بوده در حالی که بنتونیت کلسیم خیلی معمولی است و از ارزش خاصی برخوردار نیست.
کاربردهای بنتونیت
- مایع حفاری
- بایندر
- برای خالص سازی
- جاذب
- حامل
- فیلر
- درزگیر
- کاتالیزور
- در پزشکی
- سفالگری
بنتونیت سدیم در اثر تماس با آب دارای خاصیت جذب بالایی بوده و بدین منظور به عنوان جاذب از آن استفاده می گردد. از این ماده جهت آب بندی سیستم های دفع در زیر سطح زمین و همین طور نفوذناپذیری در مکانهایی با مصرف سوخت هسته ای به عنوان درزگیر کاربرد دارد. از این ماده در صنعت و حوزه های مورد نیاز به عنوان جاذب های شیمیایی و درزگیرهای محفظهها اشاره کرد.
استفاده از بنتونیت در لعاب های سرامیکی به دلیل کند شدن و یا جلوگیری از رسوب کردن لعاب است.